Kısa cevap
Ast-üst ilişkisi, askerde rütbe ve göreve göre kimin emir verip kimin uygulayacağını belirleyen düzendir. "As üs ilişkisi" olarak aranan ifade aslında budur.
İnternette "as üs ilişkisi" diye aranan kavramın doğru yazımı "ast-üst ilişkisi"dir. Askerî hiyerarşinin temeli olan bu ilişki, rütbesi ya da görevi yüksek olanın emir verdiği, astın da bu emri uyguladığı düzeni anlatır. Emir-komuta zinciri de bu ilişkinin birbirine bağlanmasıyla oluşur: er, onbaşıya; onbaşı, takım komutanına; takım komutanı, bölük komutanına bağlıdır.
Bu ilişkinin sınırları kanunla çizilmiştir. Üstün emri hizmete ilişkin ve hukuka uygun olmalıdır. Ast, emri yerine getirmekle yükümlüdür, ancak kişisel işler için kullanılmak ya da onur kırıcı davranışlara maruz kalmak bu ilişkinin parçası değildir. Böyle durumlar disiplin ve ceza mevzuatında suç olarak düzenlenmiştir ve astın usulüne uygun şikâyet hakkı vardır.
Askerlik argosundaki devre, kıdemli ve dede gibi kavramlar resmî bir ast-üst ilişkisi kurmaz. Aynı rütbedeki erler eşittir. Kıdemlinin tecrübesinden yararlanmak güzeldir, ama ona boyun eğme zorunluluğu yoktur; gerçek emir yalnızca rütbe ya da görev bakımından üstten gelir.
Ast-üst ilişkisinde emir, görevle ilgili ve kanuna uygun olmalı.
Devre farkı ast-üst ilişkisi sayılmaz, iki er birbirine emir veremez.
Tüm terimler için asker sözlüğüne göz at.
Ast-üst ilişkisi, askerde rütbe ve göreve göre kimin emir verip kimin uygulayacağını belirleyen düzendir. "As üs ilişkisi" olarak aranan ifade aslında budur.