Askerde ciddi bir sağlık sorunu yaşayan erler için en çok duyulan kavramlardan biri hava değişimi. Adı, iyileşmek için ortam değiştirmek fikrinden geliyor: asker, hastane raporuyla belirli bir süre evine gönderiliyor. Ancak birçok kişi bu sürenin tamamının askerlikten sayıldığını düşünüyor ve terhis tarihi geldiğinde sürprizle karşılaşıyor. Kuralı aşağıda anlatıyoruz.
Hava değişimi nedir, istirahatten farkı ne?
İstirahat, revir veya hastane hekiminin verdiği kısa süreli dinlenme kararıdır; asker genellikle birliğinde kalır. Hava değişimi ise daha ağır durumlarda, yetkili bir hastanenin sağlık kurulu raporuyla verilen ve askerin genellikle evinde geçirdiği iyileşme süresidir. Ameliyat sonrası nekahet, kırık, uzun tedavi gerektiren hastalıklar tipik örneklerdir.
Hava değişimi nasıl alınır?
- Rahatsızlandığında önce birliğindeki revire çıkarsın.
- Revir hekimi gerekli görürse seni askerî veya devlet hastanesine sevk eder.
- Tedavi sonrası hastanenin sağlık kurulu, iyileşmen için hava değişimi gerektiğine karar verirse rapor düzenler.
- Rapor birliğine ulaşır, sana yol belgesi düzenlenir ve evine gidersin.
- Süre bitince birliğine döner ya da raporda yazıyorsa yeniden kontrole gidersin.
Hava değişimi kişinin isteğiyle değil, sağlık kurulunun tıbbi kararıyla verilir. Süreyi rapor belirler.
Hava değişimi askerlikten sayılır mı?
Kısmen. 7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 29. maddesine göre erbaş ve erlerin hava değişimi ve istirahat sürelerinden, tabi oldukları hizmet süresinin her ayı için bir günlük kısmı askerlik hizmetinden sayılır.
| Hizmet süresi | Askerlikten sayılan hava değişimi + istirahat |
|---|---|
| 6 ay (er / erbaş) | Toplam 6 gün |
Yani 6 aylık askerlikte 30 gün hava değişimi alan bir erin 6 günü hizmetten sayılır, kalan 24 gün terhisine eklenir. Bu süre istirahat günleriyle birlikte toplam olarak hesaplanır.
Terhis tarihini nasıl etkiler?
Hizmetten sayılmayan her gün, terhis tarihini bir gün ileri iter. Askerler arasında "fosil kalmak" diye anılan durumun yaygın sebeplerinden biri budur. Yeni terhis tarihini hesaplamak için şafak sayardaki "ek gün" alanına hizmetten sayılmayan günleri girebilirsin. Kanuni izinler ise hizmetten sayılır, terhisini etkilemez; ayrıntılar askerde izin hakları yazımızda.
Dönüşte geç kalırsan: hava değişimi tecavüzü
Kanuna göre izin, istirahat veya hava değişimi alarak ayrılan biri, dönmesi gereken günden itibaren altı gün içinde özürsüz olarak birliğine katılmazsa izin (hava değişimi) tecavüzü oluşur. Bu durum hem disiplin hem ceza hukuku açısından sonuç doğurur ve süre uzarsa firar kapsamına girebilir. Gecikme ihtimali varsa birliğini hemen ara, durumunu belgeyle (hastane raporu, yol kapanması vb.) bildir.
Hava değişimindeyken dikkat edilecekler
- Raporunu ve yol belgeni yanında taşı.
- Rapor süresi içinde kontrol randevun varsa mutlaka git.
- Durumun kötüleşirse en yakın devlet hastanesine başvur ve birliğine bildir.
- Dönüş tarihini takvimine işle; yol süresini de hesaba kat.
askerocagi.com bağımsız bir bilgi sitesidir. Kendi raporun ve hizmet süren için birliğinin personel bölümünden bilgi al.