Telsizde "B" ile "P", "M" ile "N" harfleri parazitli bir hatta kolayca karışır. Bu yüzden askerlikte, havacılıkta, denizcilikte ve emniyet birimlerinde harfler tek başına değil, bir kelimeyle söylenir. Bu yazıda en bilinen iki sistemi anlatıyoruz: uluslararası NATO fonetik alfabesi ve Türkiye'de yaygın kullanılan Türkçe harf kodları.
Fonetik alfabe neden kullanılır?
- Karışıklığı önler: Benzer sesli harfler (B-P, D-T, M-N) kelimeyle söylendiğinde ayırt edilir.
- Parazite dayanıklıdır: Bir kelimenin bir kısmı duyulmasa bile hangi harf olduğu anlaşılır.
- Standart sağlar: Herkes aynı kelimeyi kullandığında tekrar sorma ihtiyacı azalır.
NATO fonetik alfabesi (tam liste)
Uluslararası Radyotelefon Yazım Alfabesi olarak da bilinen bu sistem NATO ülkelerinde, sivil havacılıkta ve denizcilikte kullanılır.
| Harf | Kod | Harf | Kod |
|---|---|---|---|
| A | Alfa | N | November |
| B | Bravo | O | Oscar |
| C | Charlie | P | Papa |
| D | Delta | Q | Quebec |
| E | Echo | R | Romeo |
| F | Foxtrot | S | Sierra |
| G | Golf | T | Tango |
| H | Hotel | U | Uniform |
| I | India | V | Victor |
| J | Juliett | W | Whiskey |
| K | Kilo | X | X-ray |
| L | Lima | Y | Yankee |
| M | Mike | Z | Zulu |
Rakamlar telsizde nasıl okunur?
NATO standardında rakamlar da karışmayı önlemek için özel telaffuzla okunur:
| Rakam | Yazılış | Okunuş |
|---|---|---|
| 0 | Zero | Ziro |
| 1 | One | Van |
| 2 | Two | Tu |
| 3 | Three | Tri |
| 4 | Four | Fovır |
| 5 | Five | Fayf |
| 6 | Six | Siks |
| 7 | Seven | Sevın |
| 8 | Eight | Eyt |
| 9 | Nine | Nayner |
"Niner" ifadesi, 9'un Almanca "nein" (hayır) ile karışmaması için kullanılır.
Türkçe harf kodları (şehir isimli alfabe)
Türkiye'de, Türkçeye özgü harfleri (Ç, Ğ, I, İ, Ö, Ş, Ü) de kapsayan ve çoğunlukla şehir ya da ilçe isimlerinden oluşan kodlar yaygın olarak kullanılır. En bilinen biçimi şöyledir:
| Harf | Kod | Harf | Kod |
|---|---|---|---|
| A | Adana | M | Muş |
| B | Bolu | N | Niğde |
| C | Ceyhan | O | Ordu |
| Ç | Çanakkale | Ö | Ödemiş |
| D | Denizli | P | Polatlı |
| E | Edirne | R | Rize |
| F | Fatsa | S | Sinop |
| G | Giresun | Ş | Şırnak |
| Ğ | Yumuşak G | T | Tokat |
| H | Hatay | U | Uşak |
| I | Isparta | Ü | Ünye |
| İ | İzmir | V | Van |
| J | Jandarma | Y | Yozgat |
| K | Kars | Z | Zonguldak |
| L | Lüleburgaz |
Türkçe kodlar kurumdan kuruma küçük farklılıklar gösterebilir; birliğinde veya kurumunda öğretilen liste esastır. Q, W ve X harfleri için genellikle harfin okunuşu (Ku, Dubleve, İks) kullanılır.
Örnek kullanım
"ASKER" kelimesini telsizde kodlamak:
- NATO alfabesiyle: Alfa – Sierra – Kilo – Echo – Romeo
- Türkçe kodlarla: Adana – Sinop – Kars – Edirne – Rize
Askerde fonetik alfabe nerede kullanılır?
Telsiz haberleşmesinde, harita koordinatlarında, plaka ve isim bildiriminde, nöbette ve devriyede fonetik alfabe kullanılır. Özellikle haberleşmeden sorumlu muhabere sınıfında bu alfabe günlük işin parçasıdır. Telsizde ve yazışmada kullanılan kısaltmalar için en çok okunan sayfalarımızdan askerî kısaltmalar listesine, askerde saatin nasıl söylendiğini öğrenmek için askerî saat nasıl okunur yazımıza bak.
Parola ve işaret gibi nöbet kavramları için parola ve işaret, diğer askerî terimler için asker sözlüğü.
askerocagi.com bağımsız bir bilgi sitesidir. Kullanılacak harf kodları kurumun ve birliğin talimatına göre belirlenir.