Askere gidince yalnızca rütbeleri ve komutları değil, kuşaktan kuşağa aktarılan bir asker argosunu da öğrenirsin. Bu kelimeler resmî değildir, ama koğuşta, nöbette ve kantinde sürekli duyulur. Bu yazıda en çok kullanılan 25 terimi kategorilere ayırdık. Her terimin ayrıntılı açıklamasına bağlantılardan ulaşabilirsin.
Kıdem ve devre terimleri
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Tertip | Birlikte askere gelip aynı dönemde terhis olacak asker grubu. |
| Devre | Aynı dönemde askere gelen askerler; "devren kaç?" askerde en sık sorulan sorulardandır. |
| Dede | Terhisine çok az kalmış, birlikteki en kıdemli asker. |
| Torun / çömez | Askerin kendinden sonra gelen devreler için kullandığı argo adlar. |
| Kıdemli | Birlikte diğerlerinden daha uzun süredir bulunan asker. |
| Kıdemsiz | Birliğe en son katılmış asker. |
| Acemi / çaylak | Askere yeni gelmiş, henüz deneyimi olmayan asker. |
| Fosil | Tertibi terhis olduğu hâlde ceza veya başka nedenle terhis olamayıp birlikte kalan asker. |
| Badi | Yeni gelen askerin alışması için eşleştirildiği rehber asker. |
| Devre teslim | Terhisi yaklaşan devrenin görevlerini bir sonraki devreye devretmesi. |
Şafak ve terhis terimleri
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Şafak | Terhise kalan gün sayısı. "Şafak 45" = terhise 45 gün var. |
| Şafak saymak | Terhise kalan günleri her gün bir eksilterek saymak. |
| Şafak karanlık | Askerliğinin başında olan, terhisine daha çok gün bulunan asker için söylenir. |
| Plakaya düşmek | Şafağın 81 veya altına inmesi; kalan gün il plakasıyla söylenir ("Şafak 06 Ankara"). |
| Şafak doğan güneş | Terhisten önceki son gün için kullanılan söz. |
| Tezkereci | Terhisi çok yaklaşmış asker. |
| Islatmak | Terhisine az kalan askerin arkadaşları tarafından suyla ıslatılması geleneği. |
Kendi şafağını şafak sayar ile hesaplayabilir, il plakalarına göre şafak listesini şafak plaka listesi sayfamızda görebilirsin.
Gündelik hayat terimleri
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Kıyak | Birine yapılan iyilik ya da küçük ayrıcalık; rahat bir nöbet saati gibi. |
| Angarya | Asıl görev dışında verilen, sevilmeyen ve zahmetli iş. |
| Kaytarmak | Bir işten ya da görevden kurnazlıkla kaçmak. |
| Torpil | Kurallar dışında kayrılmayı sağlayan tanıdık ya da nüfuz. |
| Paket | Aileden veya sevdiklerinden gelen koli; askerin en büyük moral kaynaklarından. |
| Koğuşçu | Gün boyu koğuşun temizliğine ve düzenine bakan er. |
| Yazıcı | Bölük veya takım bürosunda yazı ve kayıt işlerine bakan er. |
| Disko | Eskiden disiplin koğuşuna verilen argo ad; bugün böyle bir uygulama yoktur. |
Argo ile resmî dil arasındaki fark
Bu kelimeler askerler arasında gayriresmî olarak kullanılır. Komutanlarla konuşurken, tekmil verirken ve resmî işlemlerde resmî terimler kullanılır. Resmî kalıplar için askerde tekmil nasıl verilir ve askerî selam nasıl verilir yazılarımıza bak. Kıdem ilişkileri hiçbir zaman kötü muameleye dönüşmemelidir; bu tür davranışlar kurallara aykırıdır. Bkz. askerde neler yasak.
Yüzden fazla terimin açıklaması için asker sözlüğümüze, rütbe ve birim kısaltmaları için askerî kısaltmalar sayfamıza göz at.
askerocagi.com bağımsız bir bilgi sitesidir. Argo terimlerin kullanımı birlikten birliğe ve dönemden döneme değişebilir.