Kısa cevap
Plakaya düşmek, şafağın 81 veya altına inmesidir. Bundan sonra kalan gün, il plaka koduyla birlikte söylenir ("Şafak 06 Ankara").
Türkiye'de 81 il vardır ve her ilin bir plaka kodu bulunur. Askerler bu sayıyı şafak saymaya bağlayarak eğlenceli bir gelenek yaratmıştır. Şafak 81'e indiği gün asker "plakaya düştü" sayılır. Bu andan sonra kalan gün sayısı, o sayıya denk gelen ilin adıyla söylenir: "Şafak 34 İstanbul", "Şafak 06 Ankara", "Şafak 01 Adana" gibi. Bazı yerlerde "plakaya gelmek" ifadesi de kullanılır.
Plakaya düşmek, askerler arasında küçük bir kutlama sebebidir. 6 aylık askerlikte bu eşik, hizmetin yaklaşık yarısında aşılır; yani artık "yokuşun aşağısı" başlamıştır. Asker, kendi memleketinin plakasına geldiği günü ayrıca kutlar ve o gün hemşehrilerinden tebrik alır. Şafak sayar uygulamalarının çoğu da 81 ve altında il adını göstermeye başlar.
Gelenek tamamen gayriresmîdir ve birlikten birliğe nasıl kutlandığı değişir. Ama özü her yerde aynıdır: sayılar küçüldükçe moral yükselir ve her yeni il, eve bir adım daha yakın olmak demektir.
Bugün plakaya düştüm, şafak 81 Düzce!
Şafak 34 İstanbul, memleket plakasına geldim.
Tüm terimler için asker sözlüğüne göz at.
Plakaya düşmek, şafağın 81 veya altına inmesidir. Bundan sonra kalan gün, il plaka koduyla birlikte söylenir ("Şafak 06 Ankara").