Askerlik, Türkiye'de her erkeğin hayatında bir noktada karşılaştığı ama çoğu zaman parça parça öğrenilen bir süreç. "Yoklama ne zaman yapılır?", "Sevk belgesi ne zaman düşer?", "Askerde ilk gün ne olur?", "Terhis tarihimi nasıl hesaplarım?" gibi soruların cevabı farklı yerlere dağılmış durumda. Bu rehberde askerlik sürecini adım adım, yoklamadan terhise kadar sırasıyla anlatıyoruz. Her adımın sonunda, konuyu ayrıntılı ele aldığımız yazıların bağlantılarını bulacaksın.
Rehber, yürürlükteki 7179 sayılı Askeralma Kanunu ve Millî Savunma Bakanlığı duyurularına dayanıyor.
Askerlik süreci özet: 9 adım
| # | Adım | Ne zaman? |
|---|---|---|
| 1 | Askerlik çağına girme | 20 yaşına girdiğin yılın 1 Ocak'ı |
| 2 | Yoklama (e-Devlet veya şube) | Aynı yıl, 31 Aralık'a kadar |
| 3 | Sağlık muayenesi | Yoklama ile birlikte |
| 4 | Erteleme veya bedelli tercihi | Duruma göre |
| 5 | Sınıflandırma ve celp dönemine ayrılma | Erteleme yoksa yoklama sonrası |
| 6 | Celp sonuçları ve sevk belgesi | Celpten birkaç hafta önce |
| 7 | Birliğe katılış ve acemi eğitimi | Sevk belgesindeki tarih |
| 8 | Yemin töreni ve usta birlik | Acemi eğitiminin sonunda |
| 9 | Terhis ve yedeklik | 6 ay (yedek subayda 12 ay) sonra |
1. Askerlik çağına girme
Askerlik yükümlülüğü, erkeğin 20 yaşına girdiği yılın 1 Ocak'ında başlar ve 41 yaşına girdiği yılın 1 Ocak'ında biter. Burada doğum günün değil, doğum yılın esas alınır: 2006 doğumlu herkes 1 Ocak 2026'da askerlik çağına girdi. Ayrıntılı tablo için askerlik yaşı kaç yazısına bakabilirsin.
2. Yoklama: askerliğin ilk resmî adımı
Yoklama, askerlik çağına giren erkeklerin kimlik, adres, öğrenim ve sağlık bilgilerinin kayda geçirildiği işlemdir. Askerlik çağına girdiğin yıl içinde, 1 Ocak ile 31 Aralık arasında yaptırman gerekir. Bugün yoklamanın büyük kısmı e-Devlet üzerinden başlatılabiliyor; Askerliğim ekranında "Yoklama" bölümünden bilgilerini doldurursun.
Yoklamasını süresinde yaptırmayan kişi yoklama kaçağı sayılır ve her gün için idari para cezasıyla karşılaşır. 2026'da kendiliğinden başvuranlar için günlük 58,13 TL, yakalananlar için 116,27 TL uygulanıyor.
- Adım adım anlatım: e-Devlet askerlik yoklaması nasıl yapılır
- Cezalar: yoklama kaçağı ve bakaya cezası 2026
3. Sağlık muayenesi
Yoklamanın parçası olan sağlık muayenesi önce aile hekiminde yapılır. Aile hekimi karar veremezse seni yetkili bir hastanenin sağlık kuruluna sevk eder. Sonuç "askerliğe elverişlidir", "askerliğe elverişli değildir" ya da geçici erteleme olabilir. Muayeneler ücretsizdir.
- Ayrıntılar: askerlik sağlık muayenesi
- Muafiyet: askerlikten muafiyet ve çürük raporu
4. Erteleme, bedelli veya dövizle askerlik
Yoklamadan sonra herkes hemen askere gitmez. Burada üç yol ayrılır:
Erteleme (tecil)
Öğrenciysen askerliğin okulun bildirimine göre ertelenir. Yaş sınırları lise için 22, ön lisans ve lisans için 28, yüksek lisans ve 4 yıllık mezunlar için 32, doktora ve yurt dışı için 35'tir. Sınırlar "bu yaşı tamamladığın yılın sonu" olarak hesaplanır.
- Askerlik tecili nasıl yapılır
- Öğrenci askerlik ertelemesi yaş sınırı 2026
- Hesaplama aracı: erteleme hesaplayıcı
Bedelli askerlik
Belirli bir ücret ödeyerek 6 aylık askerlik yerine yaklaşık bir aylık temel eğitimle askerliğini tamamlamanı sağlar. 2026'nın ikinci yarısında bedelli tutarı 472.653,60 TL.
Dövizle askerlik
Yurt dışında en az 3 yıl çalışma veya oturma izniyle yaşayanlar, euro cinsinden ödeme yaparak askerliklerini uzaktan eğitimle tamamlayabilir. Ayrıntılar dövizle askerlik ücreti 2026 yazısında.
5. Sınıflandırma ve celp dönemine ayrılma
Ertelemesi olmayan ve askerliğe elverişli bulunan yükümlüler sınıflandırılır: öğrenim durumu, mesleği ve ihtiyaca göre hangi sınıfta (piyade, topçu, levazım vb.) ve hangi statüde (er, yedek subay, yedek astsubay) askerlik yapacağı belirlenir. Ardından bir celp dönemine ayrılır.
Celpler yılda dört dönem hâlinde (Şubat, Mayıs, Ağustos, Kasım) ve her dönem üç grup olarak yapılıyor. Güncel takvim için celp dönemleri sayfasına, gelecek yılın beklentisi için 2027 celp dönemleri yazısına bakabilirsin.
6. Celp sonuçları ve sevk belgesi
Her celp döneminden birkaç hafta önce MSB, askerlik yerlerinin açıklandığını duyurur. Bu tarihten itibaren e-Devlet'te sevk belgen görünür. Belgede katılacağın birlik, il ve katılış tarihi yazar. Halk arasında "askerlik yerim çıktı" denen an budur.
Sevk belgen düştüğünde yapman gerekenler:
- Belgeyi indir ve birlik adresini, katılış gün ve saatini not et.
- Yolculuğunu planla; yol masrafların için askerlik yol parası yazısına bak.
- Çalışıyorsan işvereninle konuş; kıdem tazminatı ve işe dönüş hakların için askere giden işçinin hakları yazısını oku.
- Çantanı hazırla: asker çantası kontrol listesi.
Sevk tarihinde evlilik, çocuk doğumu, ağır hastalık veya ölüm gibi bir mazeretin varsa sevkin ertelenebilir. Bu sevk mazeretlerini sevk belgesi nasıl alınır yazısında anlattık. Ailen için asker ailesi yardımına da bu aşamada göz atmak faydalı olur.
7. Birliğe katılış ve acemi eğitimi
Sevk belgendeki gün ve saatte birliğinin nizamiyesinde olman gerekir. Katılmazsan bakaya durumuna düşersin. İlk gün kayıt, kıyafet ve malzeme dağıtımı, saç tıraşı ve sağlık kontrolüyle geçer. Ardından talim, silah eğitimi, atış, askerî kurallar ve beden eğitiminden oluşan temel askerlik eğitimi başlar.
- Acemi eğitimi nasıl geçer
- Askere giderken ne götürülür
- Telefon: Askercell ve askerde telefon kullanımı
- Jargon: asker sözlüğü
8. Yemin töreni ve usta birlik
Acemi eğitimi yemin töreniyle sona erer; aileler bu törene katılabilir. Törenden sonra askerler ihtiyaç ve kuraya göre usta birliklerine dağıtılır. Askerliğin geri kalanı usta birlikte geçer: nöbet, görev, eğitim ve günlük hizmetler.
Bu dönemde bilmen gerekenler:
- Harçlık: Her ay er harçlığı alırsın. 2026'nın ikinci yarısında er için aylık 1.434 TL. Ayrıntılar: er harçlığı.
- İzin: 6 aylık askerlikte kanuni izin hakkın var; ayrıca mazeret izinleri ve ödül izinleri bulunur. Bkz. askerde izin hakları 2026.
- Sağlık: Hastalık ve hava değişimi sürelerinin sadece küçük bir kısmı askerlikten sayılır. Bkz. askerde hava değişimi.
- Disiplin: İzinsiz ayrılma veya izinden 6 günden fazla geç dönme firar sayılır. Bkz. askerde firar cezası.
- Rütbeler: Kimin kime nasıl hitap ettiğini öğrenmek için askeri rütbeler sayfasına bak.
9. Terhis ve yedeklik
Er ve erbaşlar 6 ay, yedek subay ve yedek astsubaylar 12 ay hizmet ettikten sonra terhis olur. Süre, sevk belgesindeki katılış tarihinden başlar. Firar, izin tecavüzü, hizmetten sayılmayan disiplin cezaları ve sınırı aşan hava değişimi süreleri terhisi geciktirir; kanuni izinler ise geciktirmez.
Terhis tarihini ve kalan günleri görmek için:
- Şafak sayar: kalan gün, ilerleme yüzdesi ve paylaşılabilir şafak kartı
- Terhis tarihi hesaplama: celp grubuna göre tezkere tarihi
- Şafak plakaları: şafak 81'den 1'e il plakası listesi
Terhisten sonra 41 yaşına girdiğin yılın başına kadar yedek statüsünde kalırsın. Terhisten sonra emeklilik hesabına askerlik süreni eklemek istersen askerlik borçlanması yapabilirsin. İşe geri dönmek istiyorsan terhisten sonraki 2 ay içinde eski işyerine başvurmayı unutma.
Süreç boyunca ihtiyaç duyacağın belgeler
| Belge | Nereden? | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| Askerlik durum belgesi | e-Devlet | İş, okul ve resmî başvurular. Bkz. nasıl alınır |
| Sevk belgesi | e-Devlet | Birliğe katılış |
| Sağlık raporları | Hastane | Muayene ve muafiyet işlemleri |
| Öğrenci belgesi | Okul / e-Devlet | Erteleme kontrolü |
| Terhis belgesi | Birlik | Askerliğin bittiğinin kanıtı |
Askerlik sürecinde en sık yapılan 7 hata
- Yoklamayı ertelemek: Yıl sonunu kaçırınca günlük ceza işlemeye başlar.
- Öğrenci ertelemesini kontrol etmemek: Okul bildirmezse e-Devlet'te görünmez; sevk edilebilirsin.
- Mezuniyet sonrası ertelemeyi istememek: Bu erteleme otomatik değil, talep gerekir.
- Sevk belgesini son güne bırakmak: Yolculuk ve hazırlık için zaman kalmaz.
- Bakaya kalmak: Sevk gününde birliğe katılmamak hem ceza hem ek bedel doğurur.
- İzinden geç dönmek: 6 gün sınırı aşılırsa firar suçu oluşur.
- Resmî olmayan sitelere güvenmek: Tüm işlemler e-Devlet ve askerlik şubesinden ücretsiz yapılır.
askerocagi.com bağımsız bir bilgi sitesidir; resmi kurum değildir. Kendi durumun için e-Devlet Askerliğim ekranını ve askerlik şubeni esas al.